Đến nội dung chính
  1. Trang chủ
  2. Kiến thức
  3. Bài viết
Bài viết 16 phút đọc

Hip opening yoga là gì? Lợi ích và các tư thế mở hông cơ bản

Huấn luyện viên hỗ trợ học viên mở hông trong tư thế lunge thấp
Nội dung bài viết
  1. Hip opening yoga là gì?
  2. Lịch sử ra đời và phát triển của hip opening yoga
  3. Những trường phái yoga có chuỗi tư thế mở hông
  4. Lợi ích của hip opening yoga đối với người tập
  5. Các tư thế hip opening yoga cơ bản cho người mới bắt đầu
  6. Gợi ý chuỗi hip opening yoga 15–20 phút cho người mới
  7. Lưu ý an toàn khi tập hip opening yoga
  8. Kết hợp hip opening yoga với Pilates
  9. Câu hỏi thường gặp
  10. Kết luận

Hip opening yoga là nhóm bài tập yoga tập trung mở rộng và kéo giãn vùng hông, giúp khớp háng linh hoạt, mềm dẻo hơn và giảm cảm giác căng cứng do ngồi nhiều. Loại hình này đặc biệt phù hợp với những người thường xuyên ngồi một chỗ, ít vận động. Bài viết dưới đây giải thích hip opening yoga là gì, lịch sử hình thành, lợi ích, các tư thế cơ bản cho người mới và cách tập an toàn.

Hip opening yoga là gì?

Hip opening yoga, hay yoga mở hông, là chuỗi các bài tập yoga nhằm tăng cường sự linh hoạt và mềm dẻo của khớp háng cùng các cơ, gân bao quanh nó. Các bài tập thường gồm động tác duỗi, xoạc và kéo giãn, giúp kéo căng cơ và gân quanh khớp háng để khớp vận động trơn tru hơn.

Khớp háng là một khớp phức tạp, chịu trách nhiệm cho nhiều chuyển động của cơ thể như đi bộ, chạy, nhảy và xoay người. Khi khớp háng bị cứng, nó có thể dẫn đến đau, khó khăn trong vận động và thậm chí là chấn thương. Vì vậy, giữ cho hông linh hoạt là một phần quan trọng của sức khỏe vận động hằng ngày.

Mở hông thực chất là kéo giãn những gì?

Khớp háng là khớp chỏm cầu, có thể chuyển động theo nhiều hướng: gập, duỗi, dạng ra ngoài, khép vào trong, xoay trong và xoay ngoài. Mỗi hướng chuyển động do một nhóm cơ đảm nhiệm, nên mở hông không phải một động tác duy nhất mà là cả một nhóm tư thế.

  • Cơ gập hông ở mặt trước hông, thường bị co ngắn khi ngồi lâu.
  • Cơ mông và các cơ xoay ngoài sâu ở phía sau hông.
  • Cơ khép ở đùi trong.
  • Cơ đùi sau, ảnh hưởng đến khả năng gập người về trước.

Một chương trình hip opening yoga cân đối sẽ đi qua nhiều hướng này thay vì chỉ kéo giãn một phía. Đó là lý do các tư thế trong bài có cả tư thế gập người, ngả lưng và mở rộng chân.

Nếu bạn mới làm quen với yoga, có thể đọc thêm về các loại yoga phổ biến cho người mới bắt đầu để có cái nhìn tổng quan trước khi đi vào nhóm tư thế mở hông.

Lịch sử ra đời và phát triển của hip opening yoga

Hip opening yoga bắt nguồn từ yoga cổ đại, được phát triển ở Ấn Độ từ hàng nghìn năm trước. Yoga cổ đại tập trung vào việc phát triển sự cân bằng, sức mạnh và sự linh hoạt của cơ thể, và các bài tập mở hông đã được thực hành từ thời đó để tăng sự linh hoạt, mềm dẻo của khớp háng.

Vào thế kỷ 20, yoga bắt đầu được du nhập vào phương Tây, và các bài tập mở hông cũng được phổ biến rộng rãi, được nhiều người tập để cải thiện sức khỏe và thể chất. Một trong những người có công phổ biến yoga ở phương Tây là B.K.S. Iyengar, giáo viên yoga người Ấn Độ. Ông phát triển một hệ thống yoga dựa trên các nguyên tắc của yoga cổ đại, trong đó có nhiều bài tập mở hông giúp cải thiện sự linh hoạt của khớp háng.

Có thể tóm tắt quá trình phát triển của hip opening yoga như sau:

  • Yoga cổ đại: các tư thế ngồi và mở hông đã được thực hành để tăng sự linh hoạt, mềm dẻo của khớp háng.
  • Yoga hiện đại thế kỷ 20: yoga du nhập vào phương Tây, các bài tập mở hông được phổ biến rộng rãi.
  • Hệ thống của B.K.S. Iyengar: phát triển dựa trên nguyên tắc yoga cổ đại, bao gồm nhiều bài tập mở hông.
  • Từ thế kỷ 21 đến nay: hip opening yoga trở thành một phần quan trọng của nhiều hệ thống yoga hiện đại, được mọi đối tượng tập luyện, từ người mới đến người có kinh nghiệm.

Ngày nay, nhiều phòng tập có hẳn những lớp riêng chuyên về mở hông, và các tư thế mở hông cũng xuất hiện trong hầu hết buổi tập yoga thông thường, nhất là ở phần cuối buổi khi cơ thể đã ấm.

Những trường phái yoga có chuỗi tư thế mở hông

Hip opening yoga không phải một trường phái riêng biệt mà là nhóm tư thế mở hông xuất hiện trong nhiều trường phái yoga, mỗi trường phái có cách tiếp cận khác nhau. Các tư thế này giúp kéo căng cơ và gân quanh khớp háng, giúp khớp háng linh hoạt hơn.

  • Iyengar yoga: hệ thống yoga dựa trên nguyên tắc yoga cổ đại, dùng các dụng cụ như gạch và đai yoga để người tập vào tư thế chính xác và an toàn. Rất hợp với người cứng hông.
  • Vinyasa yoga: kết hợp tư thế với hơi thở theo một chuỗi chuyển động liên tục, giúp tăng cả sự linh hoạt và sức mạnh.
  • Ashtanga yoga: dựa trên nguyên tắc yoga cổ đại, thực hiện theo chuỗi động tác cố định, đòi hỏi sự kiên trì và tập trung cao độ.
  • Power yoga: kết hợp các tư thế cường độ cao với hơi thở, giúp tăng sự linh hoạt, sức mạnh và sức bền.
  • Hatha yoga: hệ thống tổng thể kết hợp tư thế, hơi thở và thiền định, thực hiện chậm rãi, giúp thư giãn cả cơ thể lẫn tâm trí.

Nên chọn trường phái nào để tập mở hông?

Lựa chọn phụ thuộc vào trình độ, mục tiêu và sở thích của bạn. Người mới nên bắt đầu với các trường phái cơ bản như Hatha yoga hoặc Iyengar yoga; người đã có kinh nghiệm có thể thử các trường phái cường độ cao hơn như Power yoga hoặc Ashtanga yoga.

  • Tìm hiểu các trường phái: dành thời gian tìm hiểu qua sách, bài viết, video hoặc tham gia lớp học thử để hiểu điểm khác biệt.
  • Hỏi ý kiến giáo viên: giáo viên yoga có thể giúp bạn chọn hình thức phù hợp với trình độ và mục tiêu.
  • Thử nghiệm: cách tốt nhất để tìm ra lựa chọn phù hợp là thử vài lớp khác nhau hoặc tập theo video hướng dẫn trước khi gắn bó lâu dài.

Lợi ích của hip opening yoga đối với người tập

Lợi ích chính của hip opening yoga là giúp khớp háng linh hoạt hơn, từ đó giảm căng cứng ở hông, lưng, cải thiện tư thế, thăng bằng và tinh thần. Cụ thể như sau.

  • Tăng sự linh hoạt và mềm dẻo của khớp háng: các bài tập mở hông kéo căng cơ và gân quanh khớp háng, giúp chuyển động đi bộ, chạy, nhảy, xoay người trở nên dễ dàng hơn.
  • Giảm đau ở khớp háng, lưng và vai: khi khớp háng cứng, các cơ và khớp khác phải gánh bù, dẫn đến đau. Mở hông giúp giảm bớt căng thẳng cho những vùng này.
  • Cải thiện tư thế: kéo giãn cơ quanh khớp háng giúp xương chậu cân bằng hơn, từ đó cải thiện tư thế đứng và ngồi.
  • Tăng cường thăng bằng và phối hợp: hông linh hoạt giúp cơ thể phối hợp tốt hơn trong các hoạt động hằng ngày như đi bộ, chạy và nhảy.
  • Giảm căng thẳng và lo lắng: yoga là hình thức vận động thư giãn; các tư thế mở hông giữ lâu kèm hơi thở chậm giúp thư giãn cả cơ thể và tâm trí.

Vì sao hông dễ bị cứng?

Nguyên nhân phổ biến nhất là ngồi lâu. Khi ngồi, cơ gập hông ở trạng thái co ngắn suốt nhiều giờ, còn cơ mông ít được kích hoạt. Lâu dần, cơ gập hông kéo xương chậu nghiêng về trước, khiến lưng dưới dễ mỏi, còn khả năng duỗi hông khi bước đi bị hạn chế.

Ngoài ra, các môn thể thao lặp đi lặp lại một chuyển động như chạy bộ, đạp xe cũng có thể khiến một số nhóm cơ quanh hông căng cứng. Tuổi tác và việc ít vận động khiến tầm vận động của khớp giảm dần nếu không được duy trì.

Ai nên tập hip opening yoga?

  • Người làm việc văn phòng, lái xe, ngồi nhiều giờ mỗi ngày.
  • Người chạy bộ, đạp xe, chơi thể thao muốn cân bằng lại sự căng cứng quanh hông.
  • Người hay mỏi lưng dưới do hông kém linh hoạt.
  • Người tập yoga hoặc Pilates muốn cải thiện các tư thế cần biên độ hông lớn.

Các tư thế hip opening yoga cơ bản cho người mới bắt đầu

Các tư thế hip opening yoga cơ bản cho người mới gồm tư thế bồ câu, con ếch, rắn hổ mang, lạc đà và gập người dang chân rộng. Mỗi tư thế tác động đến một hướng khác nhau của khớp háng và vùng thân.

Tư thế bồ câu (Pigeon pose)

Tư thế bồ câu giúp kéo giãn sâu cơ mông, các cơ xoay ngoài ở phía sau hông và cơ gập hông của chân phía sau. Đây là một trong những tư thế mở hông được tập nhiều nhất.

Học viên tập tư thế bồ câu, chân sau duỗi thẳng
Học viên tập tư thế bồ câu, chân sau duỗi thẳng
  1. Bắt đầu từ tư thế chống tay quỳ gối hoặc chó úp mặt.
  2. Đưa gối phải về phía sau cổ tay phải, cẳng chân phải đặt chéo trên thảm, bàn chân hướng về phía hông trái.
  3. Duỗi chân trái thẳng ra phía sau, mu bàn chân đặt trên thảm.
  4. Giữ hông vuông về phía trước, lưng thẳng, hai tay chống hai bên hông.
  5. Hít thở sâu trong khoảng 30 giây, sau đó đổi bên và lặp lại.

Nếu hông chưa chạm thảm, hãy kê một chiếc gối hoặc gạch yoga dưới mông bên chân trước để giữ hông cân. Người có vấn đề ở gối nên đưa bàn chân trước gần hông hơn để giảm góc xoắn lên gối, hoặc thay bằng tư thế số 4 khi nằm ngửa.

Tư thế con ếch (Frog pose)

Tư thế con ếch giúp kéo giãn mạnh cơ khép ở đùi trong và mở rộng hông sang hai bên.

Học viên chống cẳng tay, hai gối mở rộng tư thế con ếch
Học viên chống cẳng tay, hai gối mở rộng tư thế con ếch
  1. Bắt đầu ở tư thế chống tay quỳ gối, đặt đệm hoặc khăn gấp dưới hai đầu gối.
  2. Từ từ trượt hai đầu gối ra xa nhau sang hai bên, giữ gối thẳng hàng với hông.
  3. Mở cẳng chân sang hai bên sao cho bàn chân thẳng hàng với gối, mũi chân hướng ra ngoài.
  4. Hạ xuống chống cẳng tay, đẩy hông nhẹ về phía sau đến khi cảm nhận đùi trong căng vừa phải.
  5. Hít thở sâu trong khoảng 30 giây rồi từ từ khép gối lại.

Đây là tư thế khá sâu, người mới chỉ nên mở gối ở mức thoải mái. Không ép hông xuống bằng trọng lượng cơ thể và dừng ngay nếu thấy đau ở gối hoặc háng.

Tư thế rắn hổ mang (Cobra pose)

Tư thế rắn hổ mang chủ yếu mở ngực và duỗi cột sống, đồng thời kéo giãn nhẹ mặt trước hông và bụng. Đây là tư thế bổ trợ tốt sau các tư thế gập người.

  1. Nằm sấp trên sàn, hai chân duỗi thẳng, mu bàn chân đặt trên thảm.
  2. Đặt lòng bàn tay dưới vai, các ngón tay hướng về phía trước, khuỷu tay ôm sát thân.
  3. Hít vào, nâng thân trên khỏi sàn, vai thả lỏng xa tai, xương mu vẫn chạm thảm.
  4. Hít thở sâu trong khoảng 30 giây.
  5. Thở ra, hạ thân trên xuống sàn và lặp lại.

Người mới không cần duỗi thẳng tay; chỉ nâng đến mức lưng dưới thoải mái. Bạn có thể xem hướng dẫn chi tiết hơn về tư thế rắn hổ mang trong yoga.

Tư thế lạc đà (Camel pose)

Tư thế lạc đà kéo giãn mạnh cơ gập hông, đùi trước và toàn bộ mặt trước cơ thể, đồng thời mở rộng lồng ngực.

  1. Quỳ gối trên thảm, hai gối rộng bằng hông, đùi vuông góc với sàn.
  2. Đặt hai bàn tay lên mặt sau xương chậu, ngón tay hướng xuống.
  3. Hít vào, nâng ngực lên; thở ra, đẩy hông nhẹ về phía trước và ngả lưng ra sau.
  4. Nếu thoải mái, đưa lần lượt từng tay xuống chạm gót chân. Giữ cổ dài, không thả đầu ra sau quá mức.
  5. Hít thở sâu trong khoảng 30 giây, sau đó đưa tay về hông và từ từ nâng người lên.

Người mới nên giữ tay ở hông hoặc dựng mũi chân để gót chân cao hơn. Bạn có thể tìm hiểu thêm về tư thế lạc đà trong yoga.

Tư thế gập người dang chân rộng (Wide-legged forward fold)

Tư thế gập người dang chân rộng kéo giãn cơ khép đùi trong và cơ đùi sau, đồng thời giúp lưng được thả lỏng.

Học viên đứng dang chân rộng gập người, tay chạm thảm
Học viên đứng dang chân rộng gập người, tay chạm thảm
  1. Đứng thẳng, bước hai chân rộng sang hai bên, mũi chân hướng về trước.
  2. Hít vào, nâng tay lên cao hoặc đặt tay lên hông.
  3. Thở ra, gập người về phía trước từ khớp háng, giữ lưng thẳng và vai thả lỏng.
  4. Đặt tay xuống sàn, gạch yoga hoặc ống chân, giữ tư thế trong khoảng 30 giây.
  5. Hít vào, nâng người lên với lưng thẳng và lặp lại.

Hãy hơi chùng gối nếu đùi sau quá căng. Khi đứng lên, siết nhẹ cơ bụng và dùng chân đẩy sàn để bảo vệ lưng dưới.

Một số tư thế mở hông nhẹ nhàng để bổ sung

  • Tư thế con bướm: ngồi thẳng, áp hai lòng bàn chân vào nhau, để gối thả lỏng sang hai bên. Kéo giãn nhẹ đùi trong, phù hợp cho người rất cứng hông.
  • Tư thế chùng chân thấp: một gối đặt trên thảm phía sau, chân trước bước lên, đẩy hông nhẹ về trước để kéo giãn cơ gập hông chân sau.
  • Tư thế số 4 nằm ngửa: nằm ngửa, gác mắt cá chân lên gối đối diện và kéo đùi về phía ngực. Đây là phiên bản an toàn của tư thế bồ câu.

Gợi ý chuỗi hip opening yoga 15–20 phút cho người mới

Một chuỗi hip opening yoga cho người mới nên đi từ khởi động nhẹ, sang các tư thế mở hông vừa phải, rồi kết thúc bằng thư giãn. Bạn có thể tham khảo trình tự dưới đây.

Giai đoạn Tư thế Thời gian gợi ý
Khởi động Mèo và Bò, xoay hông khi chống tay quỳ gối 3–4 phút
Mặt trước hông Chùng chân thấp, lạc đà phiên bản tay ở hông Mỗi bên khoảng 30 giây, lặp 2 lần
Đùi trong Con bướm, gập người dang chân rộng Mỗi tư thế khoảng 30 giây, lặp 2 lần
Phía sau hông Tư thế số 4 hoặc bồ câu Mỗi bên khoảng 30 giây, lặp 2 lần
Cân bằng cột sống Rắn hổ mang Khoảng 30 giây, lặp 2 lần
Thư giãn Nằm ngửa thở sâu 2–3 phút

Bạn có thể tập chuỗi này 2–3 lần mỗi tuần, hoặc chọn 2–3 tư thế để tập sau giờ làm việc. Khi cơ thể đã quen, có thể tăng thời gian giữ mỗi tư thế lên lâu hơn, miễn là hơi thở vẫn đều và không có cảm giác đau.

Lưu ý an toàn khi tập hip opening yoga

Nguyên tắc an toàn quan trọng nhất khi tập hip opening yoga là kéo giãn nhẹ nhàng, không ép buộc và dừng lại ngay khi thấy đau. Hãy ghi nhớ những lưu ý sau.

  • Khởi động kỹ trước khi tập để làm nóng cơ thể.
  • Thở sâu và đều đặn trong suốt quá trình tập.
  • Tập trung kéo căng cơ thể một cách nhẹ nhàng, không nên ép buộc.
  • Nếu cảm thấy đau khi thực hiện, hãy dừng lại ngay lập tức.
  • Bảo vệ đầu gối: cảm giác kéo giãn nên ở hông và đùi, không phải ở gối. Nếu gối đau, hãy giảm biên độ hoặc đổi sang phiên bản dễ hơn.
  • Dùng dụng cụ hỗ trợ như gạch, gối, đai yoga để tư thế vừa sức.

Khi nào cần hỏi ý kiến chuyên gia?

Người có chấn thương hông, gối hoặc lưng, người đã thay khớp háng, người bị thoát vị đĩa đệm, phụ nữ mang thai hoặc sau sinh nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia vật lý trị liệu trước khi tập. Trong thai kỳ, cơ thể tiết hormone làm dây chằng lỏng hơn, nên càng không nên kéo giãn quá mức. Hãy tập dưới sự hướng dẫn của giáo viên có chuyên môn.

Những lỗi thường gặp

  • Ép tư thế cho giống hình mẫu: mỗi người có cấu trúc khớp háng khác nhau, biên độ không giống nhau là bình thường.
  • Nín thở khi kéo giãn: nín thở khiến cơ gồng lại, khó thả lỏng.
  • Kéo giãn kiểu nảy bật: dễ làm tổn thương cơ và gân.
  • Chỉ tập một phía: hãy tập đều cả trước, sau, trong, ngoài hông và cả hai bên trái phải.

Kết hợp hip opening yoga với Pilates

Hip opening yoga và Pilates bổ trợ cho nhau rất tốt: yoga mở hông giúp tăng biên độ, còn Pilates giúp xây dựng sức mạnh và sự kiểm soát trong biên độ đó. Linh hoạt mà thiếu sức mạnh có thể khiến khớp kém ổn định, nên kết hợp cả hai mang lại kết quả cân đối hơn.

Trên máy tập Pilates Reformer, các bài với dây quai chân như Frog, Leg Circles hay mở khép chân cho phép bạn đưa hông qua nhiều hướng với lực lò xo hỗ trợ. Lò xo vừa giúp người cứng hông đi vào biên độ dễ hơn, vừa tạo lực cản để cơ quanh hông khỏe lên.

Với người đang trong quá trình phục hồi chức năng, máy Cadillac Pilates cung cấp nhiều điểm treo lò xo và thanh hỗ trợ, phù hợp cho các bài kéo giãn có kiểm soát dưới sự hướng dẫn của chuyên gia. Bạn có thể tham khảo thêm các dòng máy tập Pilates chuyên nghiệp để chọn thiết bị phù hợp với nhu cầu.

Gợi ý xếp lịch tập kết hợp

  • 2–3 buổi Pilates mỗi tuần để xây sức mạnh cơ lõi và hông.
  • 2–3 buổi hip opening yoga ngắn, có thể tập ngay sau buổi Pilates hoặc vào buổi tối.
  • Ít nhất một ngày nghỉ hoàn toàn để cơ thể phục hồi.

Câu hỏi thường gặp

Hip opening yoga là gì?

Hip opening yoga là nhóm bài tập yoga tập trung mở rộng và kéo giãn vùng hông. Các tư thế giúp kéo căng cơ và gân quanh khớp háng, giúp khớp linh hoạt và mềm dẻo hơn.

Ai nên tập hip opening yoga?

Hip opening yoga đặc biệt phù hợp với người ngồi nhiều, ít vận động, người chạy bộ hoặc đạp xe bị căng hông. Người có chấn thương hoặc bệnh lý nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi tập.

Người mới nên tập tư thế mở hông nào?

Người mới có thể bắt đầu với tư thế con bướm, chùng chân thấp, tư thế số 4 nằm ngửa, rồi dần chuyển sang bồ câu, con ếch, rắn hổ mang, lạc đà và gập người dang chân rộng.

Nên giữ mỗi tư thế mở hông bao lâu?

Người mới có thể giữ mỗi tư thế khoảng 30 giây, hít thở sâu và đều. Khi đã quen, bạn có thể giữ lâu hơn nếu không thấy đau.

Tập hip opening yoga có đau không?

Bạn nên cảm thấy căng vừa phải, không phải đau. Nếu thấy đau nhói, đặc biệt ở gối hoặc háng, hãy dừng lại ngay và giảm biên độ.

Người mới nên chọn trường phái yoga nào để tập mở hông?

Người mới nên bắt đầu với Hatha yoga hoặc Iyengar yoga vì nhịp chậm và có dụng cụ hỗ trợ. Khi đã có kinh nghiệm, bạn có thể thử Power yoga hoặc Ashtanga yoga.

Có nên kết hợp hip opening yoga với Pilates không?

Có. Yoga mở hông giúp tăng biên độ, còn Pilates giúp xây sức mạnh và kiểm soát trong biên độ đó, giúp khớp háng vừa linh hoạt vừa ổn định.

Kết luận

Hip opening yoga là nhóm tư thế mở và kéo giãn hông, giúp khớp háng linh hoạt hơn, giảm căng cứng ở hông và lưng, cải thiện tư thế cũng như tinh thần, đặc biệt hữu ích cho người ngồi nhiều. Hãy tập nhẹ nhàng, thở đều và không ép tư thế. Nếu muốn nâng cao hiệu quả với bài tập có lực cản, bạn có thể tìm hiểu thêm các thiết bị Pilates từ IGA Pilates.

Chia sẻ bài viết

Cần tư vấn chọn máy cho phòng tập

Cho IGA biết mục đích tập và diện tích phòng để nhận báo giá.

Cần gấp, gọi 0965 282 620 hoặc nhắn Zalo